Weet je als leider of ondernemer niet meer zeker of je keuzes de juiste zijn? Neem de rol van steward op je. Dat geeft grip en ruimte, doordat je spanning benut als kracht.
We leven in een tijd die zelfs de meest doorgewinterde leider zenuwachtig maakt. Geopolitieke verschuivingen, AI die zich pijlsnel ontwikkelt, klimaatverandering, sociale onrust. Dit doet iets met de plaats die jij en jouw organisatie hebben in de wereld.
Om nog maar te zwijgen van wat het binnen organisaties zelf doet: mensen die worstelen met zingeving, teams die vastlopen in onduidelijkheid, klanten en collega’s die verwachten dat jij het antwoord hebt.
De klassieke reflex: stilstand
Vrijwel elke leider heeft vandaag te maken met toenemende stress. En dat leidt vaak tot een klassieke reflex: stilstand. Omdat je wacht tot de dingen in de plooi vallen (wat niet gaat gebeuren). Of jezelf ongemerkt ingraaft in oude antwoorden (want dat voelt lekker zeker).
Dit is niet wat je wilt als jij degene bent die het voortouw zou moeten nemen.
Deze tijd vol spanning vraagt dan ook om een ander soort leiderschap. Waarbij je de ongemakkelijke waarheid accepteert: er zijn steeds minder zekerheden.
Het enige dat nog écht zeker is, is dat de oude playbooks niet meer werken. Jouw rol is dus niet om antwoorden te hebben, maar om te begrijpen wat de juiste vragen zijn. En die vragen te benutten in het creëren van momentum.
Dit is jouw rol als steward.
In dit artikel lees je wat deze rol van je vergt én je brengt. Je leest hoe de rol van steward verder gaat dan dienend leiderschap. En waarom spanning (in jezelf, in je organisatie) geen obstakel is, maar juist de kans biedt om toekomstproof te worden.
In wat jou stil laat staan, zit een kans om te versnellen: spanning is geen obstakel om uit de weg te ruimen, het is een kracht om te benutten. Je doet het als steward.
Voorbij dienend leiderschap
Klassiek leiderschap gaat over hiërarchie. Eén iemand is de baas, zijn (het was en is meestal een hij) ondergeschikten moeten luisteren.
Dienend leiderschap gaat over mensen. Van ik naar wij. Samenwerken en elkaar versterken. De dienende leider is letterlijk dienstbaar aan het team en zorgt voor veiligheid en vertrouwen.
Klassiek en dienend leiderschap hebben beide hun waarde, maar zijn in deze spannende tijden niet genoeg. De basis onder beide is immers dat de richting duidelijk is. Dat je als leider weet waar het naartoe moet en je mensen kunt beschermen tegen stress en onzekerheid.
Dat je de storm buiten houdt terwijl het team veilig binnen kan werken.
Ping! Nieuwsalert: de storm is overal. Nu onzekerheid structureel is geworden, volstaat beschermen niet meer. Enter de rol van jou als steward.
Jij als steward: hoeder van ‘ons’
Over het zijn van steward is al het nodige geschreven. Dit is de definitie die bij mij het meeste resoneert: ‘De steward is iemand die verantwoordelijkheid neemt voor iets wat hij niet bezit – geen eigenaar van de uitkomst, maar hoeder van de bedoeling.’
✅ Als steward claim je de waarheid niet.
Je accepteert dat niemand alle antwoorden heeft – ook jijzelf niet. Maar je accepteert ook dat dit geen excuus is voor stilstand of willekeur.
✅ Als steward ontwijk je de spanning niet.
Je ziet spanning niet als een fout in het systeem of als iets dat moet worden gladgestreken, maar beschouwt het als een signaal dat er iets op het spel staat dat ertoe doet.
Hier zit de kern van de zaak: als belangen met elkaar in tegenspraak lijken te zijn, willen we graag één kant kiezen. Zodat de dingen duidelijk zijn. En we door kunnen. Efficiëntie VS relatie. Nu VS straks. Ik VS wij.
Maar de vraag is niet: welke moeten we kiezen? De vraag is: hoe dienen we beide belangen?
✅ Als steward los je de spanning niet te snel op.
Omdat in de spanning tussen belangen ook het leervermogen van jou en je organisatie zit, is het cruciaal dat je niet door dendert maar ruimte maakt. Zodat je ontdekt hoe alle belangen steeds beter in positie komen.
Dan ben jij de steward van een bloeiende toekomst.
Als steward ben je er ‘voor ons’ én voor ‘dat wat ons verbindt’. Met als cruciale toevoeging: wie die ‘ons’ is, dat is helemaal aan jou en jullie om zelf te bepalen.
Een rol vol spanning
In spannende tijden is groeien vanuit gedeelde belangen de enige manier om echt vooruit te gaan. Al was het maar omdat je vandaag niet weet wat of wie je morgen moet zijn om er nog toe te doen.
Daarom zit de rol van steward zelf ook vol spanning. Die spanning omarmen, dat is de crux. Dan maak je ruimte voor alle facetten van deze rijke rol: in deze rol vind je er iets van, neem je het voortouw én ben je dienend aan dat wat jullie verbindt.
Je bent dienstbaar, maar niet volgzaam. Je geeft richting, maar claimt niet de waarheid. Je neemt verantwoordelijkheid, maar zonder te doen alsof je de totale controle hebt. Zoals in dit simpele voorbeeld:
Wanneer je team terecht vraagt om meer budget, terwijl jij ziet dat investeren in mensen nu minstens zo belangrijk is, weet dan dat je niet hoeft te kiezen. Buig het dilemma om naar: hoe maken we ruimte voor beide belangen? Dan ben jij de steward.
Wat het brengt: vooruitgang in spannende tijden
Dat er in onze tijd steeds meer zekerheden wegvallen, wil niet zeggen dat ook datgene wat betekenisvol is afneemt. Integendeel. Deze spannende tijden confronteren ons juist met wat er echt toe doet.
Daarmee biedt jouw rol als steward ook de kans om een koers te varen die uniek is.
Een koers die niet is gebaseerd op ‘wat anderen doen’ of ‘wat altijd heeft gewerkt’, maar op wat jullie en wij samen waardevol vinden. Jij, jouw mensen, jouw klanten, de samenleving.
Een koers waarbij je steeds beter wordt in het anticiperen op spanning en onzekerheid.
Een koers waarbij relaties robuust zijn, want transparant en gebouwd op vertrouwen.
Een koers waarbij je op effectieve wijze waarde creëert, en voorbij efficiëntie alleen gaat.
Een koers waarbij je voorbij de transactie gaat, omdat je elkaar echt versterkt.
Een koers waarbij je bouwt aan momentum en daar steeds beter in wordt.
Dus als jij leider of ondernemer bent. En je ervaart dat het spannende tijden zijn (spoiler: dat doe je). En je gunt jezelf en jouw club ook zo’n koers. Omarm dan de rol van steward.
En wil je sparren over de meest effectieve manier om jouw organisatie naar de toekomst te brengen? Ik sta voor je klaar.